Ці можна сумяшчаць індывідуальную і групавую тэрапію

Кароткі адказ: індывідуальную і групавую тэрапію часам сумяшчаюць, і для часткі людзей фарматы дапаўняюць адзін аднаго. Але ўніверсальнага правіла «два заўсёды лепш за адзін» няма. Важна разумець, навошта дадаецца другі фармат, як падзелены задачы і хто дапамагае заўважаць перагрузку або супярэчнасці.

Рашэнне варта прымаць не паводле колькасці тэрапіі, а паводле мэт, стану, часу, кошту і магчымасці спецыялістаў супрацоўнічаць з вашай згоды. Часам разумней пачаць з аднаго фармату і вярнуцца да пытання праз некалькі тыдняў.

Чым могуць адрознівацца задачы двух фарматаў

Індывідуальная тэрапія дае больш часу для асабістай гісторыі, падтрымкі ў цяжкі перыяд і тэм, якія пакуль цяжка абмяркоўваць з іншымі. Планавыя індывідуальныя сустрэчы, як і група, не замяняюць экстранную дапамогу пры непасрэднай пагрозе бяспецы. Група дазваляе бачыць адносіны ў дзеянні: як чалавек займае месца, просіць, спрачаецца, адступае, пераносіць увагу і зваротную сувязь.

Напрыклад, у асабістай тэрапіі чалавек можа зразумець, чаму баіцца нязгоды, а ў групе — заўважыць момант, калі аўтаматычна замаўкае, і паспрабаваць адказаць інакш. Гэта магчымы сцэнар, а не абавязковы падзел: канкрэтныя групы і падыходы ўладкаваны па-рознаму.

Два асноўныя спосабы сумяшчэння

Рэкамендацыі Амерыканскай асацыяцыі групавой псіхатэрапіі адрозніваюць:

сумешчаную працу, калі адзін спецыяліст вядзе і індывідуальную тэрапію, і групу;
паралельную працу, калі асабістую тэрапію і групу вядуць розныя спецыялісты.

У першым варыянце прасцей звязваць назіранні, але тэрапеўт мае дзве ролі і большую адказнасць за межы. У другім кліент атрымлівае розныя перспектывы, аднак спецыялістам цяжэй захоўваць узгодненасць. Ніводны варыянт не з’яўляецца аўтаматычна правільным.

Магчымыя перавагі

Розныя прасторы для розных задач. Асабісты фармат можа падтрымліваць глыбіню, група — міжасабовую практыку.
Перанос разумення ў дзеянне. Тое, што абмяркоўвалася індывідуальна, можна заўважыць у рэальным групавым кантакце.
Больш апоры ў складаны перыяд. Пры прадуманым плане індывідуальныя сустрэчы могуць дапамагаць заставацца ў групе, калі ўзнікаюць моцныя перажыванні.
Больш поўная зваротная сувязь. Чалавек бачыць адрозненні паміж тым, як адчувае сябе сам-насам і сярод некалькіх людзей.

Гэта магчымасці, а не абяцанні выніку. Карысць з’яўляецца, калі абодва фарматы звязаныя са зразумелымі мэтамі, а не проста запаўняюць кожнае вольнае акно.

Рызыкі і прыкметы перагрузкі

Паралельная праца можа займаць шмат часу, грошай і эмацыйных сіл. Нагрузку варта перагледзець, калі:

пасля сустрэч не застаецца часу аднавіцца і выконваць звычайныя абавязкі;
кожная новая тэма адразу пераносіцца з аднаго фармату ў другі без магчымасці пабыць з перажываннем;
тэрапія ператвараецца ў пастаянны аналіз сябе і выцясняе адносіны, сон або працу;
розныя рэкамендацыі выклікаюць разгубленасць, а спецыялісты не ведаюць адзін пра аднаго;
адзін фармат выкарыстоўваецца, каб пазбягаць цяжкасцей другога — напрыклад, усё важнае абмяркоўваецца толькі індывідуальна і ніколі не вяртаецца ў групу.

Само абмеркаванне адной тэмы ў двух фарматах не з'яўляецца праблемай. Важна, ці дапамагае гэта вашай мэце або ўзмацняе знясіленне. Пакінуць частку тэм толькі для асабістай тэрапіі дапушчальна; гэта не абавязвае раскрываць іх групе. Перагрузка не азначае правал. Можна часова змяніць частату, ясней падзяліць мэты або пакінуць адзін фармат.

Ці трэба паведамляць спецыялістам адзін пра аднаго

Так, звычайна карысна сказаць абодвум, што вы ўдзельнічаеце ў іншай тэрапіі. Этычны кодэкс APA раіць спецыялістам асцярожна падыходзіць да працы з чалавекам, які ўжо атрымлівае дапамогу, абмяркоўваць рызыку блытаніны і канфлікту і пры патрэбе кансультавацца з іншымі пастаўшчыкамі дапамогі.

Паведаміць пра існаванне іншай тэрапіі не азначае аўтаматычна дазволіць абмен усімі дэталямі. Вы можаце абмеркаваць, якая каардынацыя сапраўды патрэбна, якія звесткі можна перадаваць, каму і на які тэрмін. Згода павінна быць канкрэтнай і зразумелай. Удакладніце таксама, як змяніць або адклікаць яе на будучы абмен; ужо перададзеную інфармацыю немагчыма «забраць назад». Законныя выключэнні з канфідэнцыяльнасці абмяркоўваюцца асобна.

Як можа выглядаць каардынацыя

Часам дастаткова, каб кожны спецыяліст ведаў мэты іншага фармату. У больш складанай сітуацыі са згоды кліента магчымы кароткі прафесійны кантакт: удакладніць ролі, рызыкі, агульны план і спосаб дзеянняў пры пагаршэнні.

Дамоўленасць можа выглядаць так:

група працуе з адносінамі і ўдзелам у працэсе;
індывідуальная тэрапія падтрымлівае вызначаныя асабістыя мэты;
спецыялісты не перадаюць змест сустрэч без асобнай неабходнасці і згоды;
кліент застаецца ўдзельнікам рашэнняў, а не аб’ектам закрытага абмеркавання;
план пераглядаецца ў загадзя выбраны тэрмін.

BACP падкрэслівае, што супрацоўніцтва паміж калегамі павінна адпавядаць згодзе кліента, паляпшаць дапамогу і захоўваць узгодненыя правілы канфідэнцыяльнасці.

Калі абодва фарматы вядзе адзін тэрапеўт

Спытайце, як спецыяліст падзяляе ролі. Ці будзе ён прыносіць у групу матэрыял з індывідуальнай сустрэчы? Ці можа спаслацца на тое, што ведае толькі асабіста? Як аплачваюцца пропускі і што адбываецца пры завяршэнні аднаго фармату?

Асабліва важная роўнасць унутры групы. Удзельнік, які сустракаецца з вядучым індывідуальна, можа баяцца асаблівага стаўлення, а іншыя — меркаваць, што яно ёсць. Адказны тэрапеўт загадзя абмяркоўвае гэтыя рызыкі і не выкарыстоўвае асабістую інфармацыю ў групе без зразумелай дамоўленасці.

Часам адзін спецыяліст адмовіцца весці абодва фарматы менавіта дзеля абароны роляў. Гэта не абавязкова прыкмета недахопу кампетэнтнасці.

Калі тэрапеўты розныя

Розныя падыходы могуць суіснаваць, калі зразумелыя мэты і мова. Праблема ўзнікае, калі кліенту даводзіцца выбіраць, хто «мае рацыю», хаваць рэкамендацыі або перадаваць паведамленні паміж спецыялістамі як пасярэднік у канфлікце.

Калі вы чуеце супрацьлеглыя прапановы, не вырашайце супярэчнасць таемна. Прынясіце яе ў абедзве працы: «У групе мне прапануюць заставацца ў кантакце, а тут мы абмяркоўваем паўзу. Як адрозніваюцца ўмовы?». Кваліфікаваны спецыяліст можа растлумачыць сваю гіпотэзу без абясцэньвання калегі.

Канфідэнцыяльнасць паміж фарматамі

Правілы групы працягваюць дзейнічаць у індывідуальнай тэрапіі. Можна абмяркоўваць уласныя рэакцыі і цяжкасці, але не пераказваць пазнавальныя гісторыі іншых удзельнікаў. Фраза «у групе я адчуў рэўнасць» абараняе прыватнасць лепш, чым падрабязны аповед пра тое, хто і што сказаў.

Калі індывідуальнаму тэрапеўту важна зразумець групавую сітуацыю, засяродзьцеся на ўласным досведзе. Калі гаворка пра прычыненую вам шкоду або парушэнне вядучага, правіла прыватнасці не павінна перашкаджаць атрымаць абарону: абмяркоўвайце неабходныя факты, не раскрываючы лішніх падрабязнасцей пра іншых людзей. Дадатковыя правілы апісаны ў артыкуле «Канфідэнцыяльнасць у групавой тэрапіі».

Кошт, час і тэмп

Палічыце не толькі цану адной сустрэчы, але і месячную суму, дарогу, час пасля сесіі і пропускі. Два фарматы, якія пастаянна ствараюць фінансавую трывогу, могуць перашкаджаць устойлівай працы.

Карысна загадзя вызначыць пробны перыяд і дату перагляду, напрыклад праз шэсць–восем тыдняў, калі гэта адпавядае плану. Гэта прыклад тэрміну перагляду, а не абавязковы тэрмін чакання выніку; пры пагаршэнні абмеркаванне патрэбнае раней. Пытанні для ацэнкі: ці набліжаюся я да сваіх мэт, ці разумею прызначэнне кожнага фармату, ці паспяваю аднаўляцца, што змянілася ў штодзённым жыцці?

Калі лепш пачаць з аднаго фармату

Адзін фармат можа быць разумнейшым, калі запыт яшчэ няясны; вы толькі знаёміцеся з тэрапіяй; часу або грошай ледзь хапае на ўстойлівы ўдзел; спецыялісты бачаць высокую рызыку перагрузкі; трэба спачатку стабілізаваць крызісны або медыцынскі стан; другая тэрапія дадаецца са страху засмуціць першага спецыяліста, а не дзеля вашай мэты.

Пачаць з аднаго — не значыць атрымаць «недастаткова дапамогі». Гэта спосаб убачыць эфект і затым вырашыць, чаго сапраўды не хапае.

Пытанні перад рашэннем

Якую асобную задачу вырашае кожны фармат?
Паводле якіх прыкмет мы зразумеем, што спалучэнне дапамагае?
Ці ведаюць спецыялісты адзін пра аднаго і ці патрэбна ім сувязь?
На які абмен інфармацыяй я згодны?
Як будуць вырашацца супярэчнасці?
Колькі часу і грошай займае ўвесь план?
Калі мы перагледзім рашэнне?

Калі адказ на першае пытанне аднолькавы для абодвух фарматаў, варта ўдакладніць, навошта патрэбны другі. Для параўнання саміх фарматаў прачытайце «Індывідуальная або групавая тэрапія».

Галоўнае

Індывідуальную і групавую тэрапію можна сумяшчаць, калі спалучэнне мае ясную мэту, нагрузка пасільная, ролі зразумелыя, а спецыялісты са згоды кліента гатовыя каардынавацца. Больш гадзін тэрапіі не азначае аўтаматычна большую карысць. Добры план пакідае месца для звычайнага жыцця і рэгулярна правяраецца паводле рэальных змен.

Крыніцы

Матэрыял мае інфармацыйны характар і не замяняе індывідуальную ацэнку або лячэнне. Рашэнні пра медыцынскую дапамогу і лекі прымаюцца з адпаведным лекарам.