Галоўнае адрозненне — ці прымаюць новых удзельнікаў пасля пачатку працы. У закрытую групу ўдзельнікі звычайна ўваходзяць адначасова, а пасля ўзгодненага перыяду набору новыя людзі не далучаюцца. У адкрытую групу можна прыйсці, калі з'яўляецца месца, таму яе склад з часам змяняецца. Ніводны фармат не лепшы сам па сабе: выбар залежыць ад задачы, працягласці праграмы, правілаў і таго, наколькі чалавеку важныя пастаянны склад або магчымасць пачаць раней.
Адкрытая група не азначае выпадковае наведванне без падрыхтоўкі. Адказны вядучы і там праводзіць папярэднюю размову, тлумачыць правілы і правярае, ці падыходзіць фармат чалавеку.
Як уладкаваная закрытая група
Закрытую групу набіраюць да пэўнай даты. Набор спыняецца да пачатку працы або пасля загадзя ўзгодненага кароткага ўводнага перыяду. Часта загадзя вядомыя колькасць сустрэч і дата заканчэння, хоць бываюць і працяглыя закрытыя групы.
Пастаянны склад дапамагае паступова пазнаваць адно аднаго і назіраць, як развіваюцца адносіны. Вядучаму не трэба рэгулярна ўводзіць новых удзельнікаў ва ўжо пачатую працу. Гэта асабліва важна ў праграмах з паслядоўнымі тэмамі або практыкаваннямі.
Ёсць і абмежаванні. Часам старту трэба чакаць. Калі некалькі людзей сыходзяць, вядучы не заўсёды можа іх замяніць, і група працягвае ў меншым складзе. Прапушчаную сустрэчу звычайна нельга наведаць з іншым патокам, таму правілы пропускаў варта даведацца загадзя.
Як уладкаваная адкрытая група
У адкрытай групе новыя ўдзельнікі могуць далучацца, калі вызваляецца месца. У групы можа не быць агульнай даты завяршэння: кожны чалавек прыходзіць і сыходзіць у свой час, абмяркоўваючы завяршэнне з вядучым. Узгадненне парадку выхаду не азначае, што для сыходу патрэбны дазвол.
Такі фармат часам дазваляе пачаць без чакання новага набору. Сустрэча з навічкамі і завяршэнне ўдзелу іншымі людзьмі становяцца часткай рэальнай групавой дынамікі: удзельнікі вучацца знаёміцца, вытрымліваць змены, гаварыць пра развітанне і нанова будаваць давер.
Адначасова змены складу могуць выклікаць стомленасць або трывогу. Вядучаму важна падрыхтаваць новага ўдзельніка, нагадаць усёй групе пра канфідэнцыяльнасць і даць месца рэакцыям на прыход і сыход людзей. Калі новыя людзі з'яўляюцца без тлумачэння правілаў, гэта не асаблівасць адкрытага фармату, а прычына задаць пытанні пра вядзенне.
Што ўдакладніць пра правілы набору
Прафесійныя рэкамендацыі American Group Psychotherapy Association адносяць адбор і падрыхтоўку ўдзельнікаў да важных задач вядучага. Да ўступлення карысна абмеркаваць мэты, чаканні, межы канфідэнцыяльнасці, аплату і парадак завяршэння. Нават калі месца ёсць зараз, удзел павінен быць усвядомленым.
Удакладніце, што арганізатар называе «адкрытай групай». Гэта можа быць працяглая тэрапеўтычная група з папярэднім інтэрв'ю, кароткая праграма з некалькімі пунктамі ўваходу або сустрэча падтрымкі са свабодным наведваннем. У гэтых фарматаў розныя задачы і ступень пастаянства.
Слова «паўадкрытая» таксама патрабуе тлумачэння. Напрыклад, праграма можа прымаць навічкоў толькі паміж модулямі, а ўнутры кожнага модуля працаваць пастаянным складам. Асобна спытайце пра працягласць: адкрыты набор і адсутнасць даты заканчэння — розныя характарыстыкі. Група можа прымаць новых людзей і ўсё ж завяршацца ў пэўную дату.
Як выбраць паміж двума фарматамі
- Закрытая група можа падысці, калі вам важныя адзін склад, агульны пункт старту і зразумелая праграма з датай заканчэння.
- Адкрытая група можа падысці, калі важна пачаць раней, вы гатовыя да змен складу і вас задавальняе індывідуальнае рашэнне пра завяршэнне.
- Глядзіце не толькі на тып набору. Кваліфікацыя вядучага, мэта групы, правілы бяспекі і адпаведнасць вашым задачам важнейшыя за адно слова ў апісанні.
Калі змены складу моцна палохаюць, пра гэта можна сказаць на папярэдняй сустрэчы. Гэта не абавязкова азначае, што адкрытая група не падыходзіць: адказ вядучага пакажа, як ён рыхтуе навічкоў і дапамагае групе пражываць змены.
Пытанні вядучаму да запісу
- Група адкрытая, закрытая ці паўадкрытая?
- Калі і пры якіх умовах могуць далучацца новыя ўдзельнікі?
- Ці ёсць фіксаваная колькасць сустрэч?
- Як новы ўдзельнік знаёміцца з правіламі і дамоўленасцямі?
- Як група абмяркоўвае прыход і сыход людзей?
- Што адбываецца, калі ўдзельнікаў становіцца занадта мала?
- Як уладкаваныя пропускі, аплата і завяршэнне ўдзелу?
Агульныя крытэрыі бяспекі сабраныя ў артыкуле «Як выбраць тэрапеўтычную групу і вядучага», а падрыхтоўка да першай сустрэчы — у матэрыяле «Першая сустрэча групавой тэрапіі».
Чырвоныя сцягі не залежаць ад тыпу групы
Варта насцярожыцца, калі арганізатар не тлумачыць мэту і правілы, абяцае гарантаваны вынік, дазваляе далучыцца без падрыхтоўкі да глыбокай тэрапеўтычнай працы або не можа расказаць, як абараняецца канфідэнцыяльнасць. У адкрытым фармаце асабліва важна разумець, хто і як знаёміць новых людзей з дамовай групы.
Галоўнае
Закрытая група спыняе прыём навічкоў пасля ўзгодненага перыяду; адкрытая прымае новых удзельнікаў па меры з'яўлення месцаў. Закрыты фармат дае больш прадказальнасці, адкрыты — больш гнуткасці. Якасць вызначаецца не назвай, а тым, наколькі ясна ўладкаваныя адбор, падрыхтоўка, межы, праца са зменамі і завяршэнне.
Крыніцы
- American Group Psychotherapy Association: Practice Guidelines for Group Psychotherapy
- AGPA: Ethics in Group Therapy
Матэрыял мае інфармацыйны характар. Канкрэтныя правілы набору, аплаты і завяршэння вызначае дамова абранай групы.