Перад першай сустрэчай можна трывожыцца, цікавіцца тым, што адбываецца, або сумнявацца ў выбары. Ніводная з гэтых рэакцый не прадказвае выніку тэрапіі. Не трэба прыходзіць ужо спакойным або гатовым расказваць усю асабістую гісторыю. Карысней загадзя зразумець умовы і выбраць пасільны спосаб пачаць удзел.
Да сустрэчы: што варта высветліць
Падрыхтоўка дапамагае супаставіць вашы патрэбы з праграмай. Яна можа ўключаць асабістую размову, уводную сустрэчу для некалькіх удзельнікаў або іншы прадугледжаны фармат. Адсутнасць асобнай платнай кансультацыі сама па сабе не даказвае дрэннай якасці; важна, каб былі ацэнка прыдатнасці праграмы, зразумелыя ўмовы і магчымасць задаць пытанні.
Удакладніце, ці пачынае ўся група адначасова, ці вы далучаецеся да той, якая ўжо працуе. У другім выпадку іншыя могуць даўно ведаць адзін аднаго; вядучаму варта растлумачыць, як прадстаўляюць пачаткоўца і дапамагаюць далучыцца. Вам не трэба неадкладна даганяць агульны ўзровень адкрытасці.
- А якой гадзіне пачынаецца і заканчваецца сустрэча, куды прыйсці або як падключыцца?
- Што прадугледжана праграмай: размова, навучанне навыкам, практыкаванні, заданні паміж сустрэчамі?
- Як арганізаваныя аплата, пропускі і рашэнне пра працяг пасля першага занятку?
- Як абазначыць паўзу, адмовіцца ад практыкавання або звязацца з вядучым па асабістым пытанні?
- Як абараняюць асабістыя звесткі, хто можа прысутнічаць і што адбываецца пры парушэнні правіл?
Загадзя паведаміце пра патрэбныя ўмовы даступнасці: напрыклад, мову, асаблівасці слыху, магчымасць рабіць перапынак. Для анлайн-сустрэчы праверце сувязь і месца, дзе ваш голас і экран недаступныя староннім. Адных навушнікаў недастаткова, калі людзі побач чуюць вас. Узгадніце дзеянні пры абрыве злучэння.
Як можа пачацца занятак
Ніжэй — магчымы сцэнар, а не абавязковы парадак для ўсіх груп. Вядучы знаёміць з мэтай і дамоўленасцямі, прапануе прадставіцца і тлумачыць працу. У новай групе знаёмства можа займаць значную частку часу; у дзейнай пасля прадстаўлення пачаткоўца могуць працягнуць звычайную сесію.
Далей усё залежыць ад падыходу. У структураваным курсе ўжо на першай сустрэчы могуць абмяркоўваць канкрэтны навык і спрабаваць практыкаванне. У міжасобаснай групе — гаварыць пра тое, як успрымаецца кантакт з іншымі. Першая сустрэча можа быць паўнавартаснай часткай тэрапіі; няма агульнага правіла, што «сапраўдная праца» абавязкова пачынаецца пазней.
Як сказаць пра сябе, захоўваючы межы
Можна падрыхтаваць кароткае прадстаўленне: «Мяне завуць Каця. Я хачу навучыцца гаварыць пра нязгоду і пакуль крыху хвалююся». Неабавязкова расказваць дыягназы, гісторыю сям'і або траўматычныя падзеі. Калі пытанне занадта асабістае, падыдзе: «Сёння я не хачу паглыбляцца ў гэта».
Калі цяжка загаварыць, можна наўпрост сказаць пра гэта або скарыстацца загадзя ўзгодненым спосабам звярнуцца да вядучага. Падчас першай сустрэчы дапушчальна больш слухаць. Чаканні далейшага ўдзелу залежаць ад праграмы: іх абмяркоўваюць, а не замяняюць патрабаваннем аднолькава шмат гаварыць кожнаму.
Ролевыя практыкаванні і праца з адным удзельнікам у прысутнасці астатніх сапраўды сустракаюцца ў некаторых падыходах. Таму абяцанне «гэтага дакладна не будзе» было б няправільным. Важна, каб мэта і ўмовы былі растлумачаныя, удзел узгоднены, а адмова не суправаджалася прыніжэннем або пакараннем.
Калі стала цяжка
Можна папрасіць запаволіцца, паўтарыць пытанне або зрабіць паўзу: «Я перастаю разумець размову, мне патрэбны час». Такі запыт не абавязвае вас тлумачыць усім асабістую прычыну. Калі збіраецеся ненадоўга выйсці, па магчымасці дайце вядучаму ведаць; пры небяспечнай сітуацыі спачатку паклапаціцеся пра сваю бяспеку.
Нельга гарантаваць, што ніхто не ацэніць вас або не скажа нешта балючае. Мае значэнне, як вядучы рэагуе: праясняе сітуацыю, спыняе прыніжэнне, дапамагае аднавіць межы. Абяцанне «тут усе бяспечныя» не замяняе канкрэтных дзеянняў. Пагрозы, дыскрымінацыю і ціск нельга апраўдваць тым, што пачаткоўцу проста нязвыкла.
Што можна адчуць пасля
Магчымыя палёгка, стомленасць, цікаўнасць, раздражненне, адчуванне чужасці або змешаныя пачуцці. Няма абавязковага моманту пазнавання сябе ў іншых і тэрміну, за які трывога павінна прайсці. Калі праз паўгадзіны вам усё яшчэ страшна, гэта не азначае няўдачы.
Пры магчымасці пакіньце крыху часу на спакойнае завяршэнне дня. Можна коратка запісаць уласныя ўражанні без чужых імёнаў і падрабязнасцяў. Моцнае або доўгае пагаршэнне не варта аўтаматычна лічыць карыснай «прапрацоўкай»: звяжыцеся са спецыялістам, а пры неадкладным стане звяртайцеся па тэрміновую дапамогу, не чакаючы наступнай групы.
Як вырашыць, што рабіць далей
Пасля сустрэчы карысна спытаць сябе: ці зразумелыя мне мэты і правілы; ці выконваліся мае межы; ці змог я задаць пытанне; ці адпавядае прапанаваная праца майму запыту? Неабавязкова неадкладна адчуць давер да ўсіх. Але і адсутнасць даверу нельга аўтаматычна спісаць на вашу «негатоўнасць».
Калі ёсць сумненні, можна абмеркаваць канкрэтны эпізод з вядучым або незалежным спецыялістам. Напрыклад: «Калі я адмовілася адказваць, вы некалькі разоў паўтарылі пытанне. Як я магу абазначыць мяжу наступным разам?» Рэакцыя на такое ўдакладненне дапамагае ацаніць умовы. Пры парушэннях вы не абавязаныя спачатку дамагацца згоды вядучага на скаргу або сыход.
Першы занятак можа аплачвацца на агульных умовах. Да запісу даведайцеся, ці прадугледжаная пробная сустрэча і як афармляецца далейшы ўдзел. Усвядомленае рашэнне працягваць, папрасіць адаптацыю або выбраць іншы фармат карыснейшае за абяцанне цярпець усё дзеля выніку.