Пасля звальнення можна адначасова злавацца, баяцца за грошы і адчуваць палёгку, што цяжкая праца скончылася. Губляецца не толькі зарплата: знікаюць звыклы распарадак, зносіны, прафесійная роля і зразумелы план. Не абавязкова адразу знаходзіць у тым, што здарылася, магчымасць для росту. Спачатку важна зразумець, што патрабуе дзеянняў зараз і з чым патрэбная падтрымка.
Практычныя задачы і перажыванні ідуць паралельна
Не трэба спачатку цалкам супакоіцца, каб займацца дакументамі або звяртацца па дапамогу. І не трэба адкладаць клопат пра стан да наступнага працаўладкавання. Тэрміны выплат, выдаткі і доступ да лячэння могуць патрабаваць хуткіх рашэнняў; перажыванне страты звычайна не падпарадкоўваецца таму ж раскладу.
Напрыклад, чалавек трэці дзень перачытвае ліст пра звальненне і не можа адкрыць спіс рахункаў. Задача на сёння можа быць не «прыняць сітуацыю», а разам з надзейным чалавекам выпісаць бліжэйшы плацеж і кантакт, куды звярнуцца па тлумачэнне. Дапамога ў адным дзеянні не азначае перадачы іншаму ўсёй адказнасці за жыццё.
Што праверыць бліжэйшым часам
- Якія выдаткі на жыллё, харчаванне, лячэнне і тых, пра каго вы клапоціцеся, чакаюць у бліжэйшыя дні?
- Якія грошы ўжо даступныя, а якія выплаты пакуль толькі чакаюцца?
- Якія дакументы, даты і ўмовы спынення працы трэба ўдакладніць?
- Ці звязаныя з працай страхоўка, жыллё або права знаходзіцца ў краіне?
- Дзе атрымаць мясцовую дапамогу па занятасці, сацыяльных выплатах, даўгах або працоўных правах?
Спіс патрэбны для выбару наступнага дзеяння, а не для ідэальнага фінансавага плана. Калі грошай ужо не хапае на ежу, бяспечнае жыллё або неабходнае лячэнне, шукайце даступную сацыяльную і медыцынскую дапамогу адразу. Дыхальнае практыкаванне не замяняе прадуктаў або кансультацыі па рэальным доўгу.
Памеры выплат, падставы звальнення, тэрміны абскарджання і міграцыйныя наступствы залежаць ад краіны і абставін. Іх варта правяраць у афіцыйных мясцовых крыніцах або ў профільнага спецыяліста. Калі дакументы незразумелыя, папрасіце растлумачыць змест і наступствы подпісу; тэрміновыя юрыдычныя пытанні не адкладайце да завяршэння псіхалагічнай працы.
Аддзяліць падзею ад ацэнкі сябе
«Маё месца скарацілі» і «я нікому не патрэбны» — розныя сцвярджэнні. Першае апісвае падзею, другое распаўсюджвае яе на ўсю асобу і будучыню. Звальненне можа быць звязанае з эканомікай, арганізацыйнымі рашэннямі, канфліктам, патрабаваннямі пасады або памылкамі. Па адным факце нельга сумленна зрабіць выснову пра вашу каштоўнасць.
Калі памылкі былі, карысна разбіраць канкрэтнае: які навык варта развіць, якія чаканні не былі ўзгодненыя, чаго не хапала ва ўмовах працы. Гэта адрозніваецца ад паўтарэння «я ўсё сапсаваў». І наадварот, дыскрымінацыю або цкаванне не трэба тлумачыць тым, што вы недастаткова ўпэўненыя ў сабе. Тут могуць спатрэбіцца абарона правоў і падтрымка.
Вы самі выбіраеце, каму і колькі расказваць. Замест падрабязнага апраўдання можна сказаць: «Я больш не працую ў гэтай кампаніі. Зараз шукаю варыянты ў такой-та галіне; буду ўдзячны за прыдатныя кантакты». Блізкаму чалавеку можна асобна паведаміць, што сёння патрэбныя размова або дапамога са справай, а не ацэнка вашых кар'ерных рашэнняў.
Пошук працы са зразумелымі межамі
Кругласутачнае абнаўленне вакансій стварае адчуванне дзейнасці, але можа пакідаць усё менш сіл на водгукі і размовы. Паспрабуйце вылучыць пасільныя адрэзкі часу пад розныя задачы: удакладніць рэзюмэ, выбраць некалькі прыдатных прапаноў, напісаць аднаму знаёмаму. Час залежыць ад здароўя, сямейных абавязкаў і тэрміновасці даходу; універсальнай нормы водгукаў няма.
Адмова пасля сумоўя — нагода паглядзець на канкрэтную зваротную сувязь, калі яна ёсць, а не доказ, што ўсе працадаўцы думаюць аднолькава. Калі запрашэнняў няма зусім, можна папрасіць спецыяліста або знаёмага з галіны паглядзець, наколькі рэзюмэ і выбраныя вакансіі адпавядаюць адно аднаму. Бясконцае рэдагаванне аднаго радка таксама часам становіцца спосабам не адпраўляць водгук.
Часовая праца можа быць практычным рашэннем, а не канчатковай адмовай ад прафесіі. Пры гэтым паніка не робіць небяспечныя ўмовы прымальнымі. Праверце працадаўцу праз незалежныя кантакты; не пераводзьце грошы за абяцанне працаўладкавання і не перадавайце коды доступу да рахункаў. Абяцанне гарантаванай працы пасля тэрміновай аплаты патрабуе спыніцца і праверыць прапанову.
Рэжым, адносіны і дапамога блізкіх
Захавайце некалькі даступных апор дня: час пад'ёму, ежу, прызначанае лячэнне, рух паводле магчымасцей і кантакт з чалавекам. Адпачынак не трэба заслужыць запрашэннем на сумоўе. Гэтыя дзеянні не гарантуюць добрага настрою або працы, але пакідаюць у дні месца для жыцця акрамя пошуку.
Дома карысна абмяркоўваць канкрэтныя дамоўленасці: якія выдаткі змяняюцца, хто бярэ якія справы, калі вы вяртаецеся да размовы пра пошук. Страта даходу не азначае абавязку кругласутачна абслугоўваць астатніх або даваць справаздачу за кожную гадзіну. Калі размова ператвараецца ў прыніжэнне, пагрозы або кантроль усіх грошай, гэта асобная праблема бяспекі, а не звычайная матывацыя да працаўладкавання.
Блізкі можа спытаць: «Паслухаць цябе, дапамагчы з рэзюмэ або пабыць побач, пакуль тэлефануеш?» Звычайна гэта ясней, чым «проста знайдзі што-небудзь» або «затое цяпер адпачнеш». Не адпраўляйце рэзюмэ чалавека і не звязвайцеся з працадаўцамі ад яго імя без згоды. Узгадніце дапамогу, якую сапраўды гатовыя аказаць.
Калі патрэбны псіхолаг або ўрач
Трывога і засмучэнне пасля страты працы самі па сабе не азначаюць расстройства. Але калі прыгнечанасць, страта цікавасці або бяссонніца захоўваюцца, узмацняюцца ці перашкаджаюць есці, клапаціцца пра сябе і выконваць неабходныя справы, патрэбная прафесійная ацэнка. Не патрабуецца чакаць пэўнай колькасці тыдняў пры выяўленым пагаршэнні. Рост ужывання алкаголю або іншых рэчываў таксама нагода звярнуцца па дапамогу.
Псіхалагічная праца можа датычыцца сораму, страты ролі, страху адмовы і паўторнага пазбягання. На першай сустрэчы абмяркуйце канкрэтную мэту: напрыклад, зноў адкрываць лісты і адказваць на іх без шматгадзіннага самаабвінавачвання. Кар'ерны кансультант дапамагае з рынкам, навыкамі і пошукам; юрыст — з правамі; урач — са станам здароўя. Гэтыя віды дапамогі можна спалучаць, і ніводзін спецыяліст не павінен абяцаць гарантаванае працаўладкаванне як вынік тэрапіі.
Пры думках пра смерць, самагубства або самапашкоджанні звярніцеся па прафесійную падтрымку без прамаруджвання. Калі ёсць намер дзейнічаць, падрыхтоўка або вы не можаце ўтрымацца ад небяспечных дзеянняў, патрэбная мясцовая экстраная дапамога. Па магчымасці папрасіце надзейнага чалавека пабыць побач; кантакты ёсць на старонцы тэрміновай дапамогі. Атрымаць дапамогу важна незалежна ад таго, ці ўдалося ўжо вырашыць пытанне з працай.
Што чытаць далей
Псіхалагічны крызіс і выбар дапамогі · Кар'ерны тупік: мяняць працу або аднаўляць сілы
Крыніцы
- СААЗ: праца, беспрацоўе і псіхічнае здароўе
- NHS: перажыванні праз фінансавыя цяжкасці
- NHS: грошы, самаацэнка і паўсядзённыя апоры
- FTC: махлярства пры пошуку працы
- NIMH: прыкметы дэпрэсіі і зварот па дапамогу
- NIMH: выбар псіхатэрапіі і абмеркаванне мэт
Матэрыял мае інфармацыйны характар і не замяняе індывідуальную кансультацыю, дыягностыку або лячэнне.